مقالات برگزیده

  • 30
  • 33 مرتبه
آشنایی با سبک معماری بیزانس

آشنایی با سبک معماری بیزانس

1399/05/28

سبک معماری بیزانس 
واژه ی بیزانس برگرفته از اسم شهر بیزانتیوم است . سبک معماری بیزانس متعلق به قرن های 4 تا 15 میلادی است . و در ابتدا امپراطور وقت بیزانس یا همان روم شرقی که کنستانتین بزرگ بود از این سبک برای بازسازی شهر بیزانس استفاده نمود . وی پس از بازسازی نام شهر را تغییر داد و به کنستانتینوپل یا قسطنطنیه تغییر نام داد که البته امروزه آن شهر را به اسم استانبول میشناسیم . بنابراین در استانبول امروزی نمونه های بسیاری از ساختمان های سبک معماری بیزانس به وضوح قابل مشاهده است . 
کناستانیوس در واقع محل گردهم آیی بسیاری از هنرمندان و معماران شرق و غرب دنیا قرار گرفت که ثمره این هنرها را در کلیساها و بناهای تاریخی در شهر استانبول کنونی میتوان یافت . در این سبک معماری ، ساختمان ها یک سری مشخصات ظاهری بارز دارند که به نوعی حاصل تکنیک های به روز مهندسین معمار در آن زمان بود . از جمله این مشخصات میتوان به پیچیدگی هندسی ، گنبدهای بزرگ و مرتفع ، پنجره های بلند اشاره کرد. در متریالهای دکوراسیون این بناها اکثرا از موزاییک استفاده شده است . 
بررسی ساختمان های سبک معماری بیزانس از نظر مشخصات هندسی : 
اگر بخواهیم نیم نگاهی داشته باشیم به وضعیت شهر کنستانتینوس پس از بازسازی ، میتوان به خیابان هایی با طاق ضربی ، بناهای مذهبی و قصرهای باشکوه برای امپراطوران اشاره داشت . بناهای مذهبی هم به سه  صورت ساخته میشدند . باسیلیکا و کلیسا و یا ترکیبی از این دو سبک رایج در ساخت بناهای مذهبی بودند.
1-    پلان ساختمان های باسیلیکایی : ساختمان های باسیلیکا در اصل سازه ای طویل است ، این سبک ساختمان ها در دوران یازده ساله حکومت روم شرقی یا به عبارتی همان بیزانس ساخته شدند .محور طولی اصلی در حقیقت نقش واصل مدخل ورودی و محراب کلیسا را داشتند و در قسمت فوقانی به دهلیز یا اتاق های حفاظت شده منتهی میشوند . در دو طرف این محور ها دالان های سرپوشیده ای قرار داشتند .  این بناها سه جناح داشتند که برای گردهمایی و برپایی مراسم مذهبی در نظر گرفته شده بودند .
2-     پلان ساختمان های با نقشه مرکزی : کلیساها سازه های متمرکز و مدور بودند که اکثرا برای مراسم کفن و دفن مسیحیان و همچنین مراسم یادبود آن ها ساخته میشدند .در این ساختمان ها بر خلاف ساختمان های باسیلیکایی ، ارجحیت تاکید بر نقطه مرکزی است . از نظر فلسفی ، جمعیت را وادار میکند که به جای آنکه سبب شود مومنان در طول کلیسا مستقر شوند آنها را گرداگرد هم جمع میکند . در شهر استانبول کلیساهای باکوس و سانتاسرجیوس از جمله ی بناهای این سبک معماری مورد توجه هستند . 
3-    پلان ساختمان های ترکیبی : 
ساختمان های این گروه ترکیبی از دو پلان محوری و مرکزی است . از موارد مشهور ساختمان های این گروه میتوان به کلیسای ایاصوفیه شهر استانبول یکی از شاهکار های سبک معماری بیزانس ،  اشاره کرد . 
بررسی ساختمان های سبک معماری بیزانس از نظر هنری 
1-    موزاییک کاری : یکی از هنرهایی که در دوره معماری بیزانس بسیار رونق داشت هنر موزاییک کاری بود . در حقیقت علاوه بر فرم های هندسی ، این متریال روی دیوارها و سقف ها و کف ساختمان است که مشخصه ی یک اثر معماری را تشکیل میدهد و. از مشخصات بارز ساختمان های سبک معماری بیزانس موزاییک کاری بسیار شکیل و ارزشمند است . به عنوان مثال در کلیسای ایاصوفیه که قبلا هم به عنوان شاهکار معماری این عصر به آن اشاره شد به زیبایی از این هنر استفاده شده است . در کلیسای سان ویتاله در راوانا هم موزاییک کاری بسیار خلاقانه و شاهکارانه ژوستینین و همراهنش را به نمایش میگذارد و در کلیسای سان مارکو سفر آفرینش را به تصویر میکشد . 
2-    نقاشی 
هر چند در دوره معماری بیزانس ، نقاشی از هنرهایی بود که به دلیل نقض ارزش های آیینن مسحیت ، که به مسیحیان اجازه نمیداد در خانه خدا نقاشی و یا ساخت تندیس داشته باشند ، با رکود نسبی مواجه شد ، اما همچنان افرادی بودند که چه بسا در زمینه های غیر مذهبی ، آثار نقاشی بسیار زیبایی را خلق کردند و. بلاخره در قرن 11 این سنت شکسته شد و در کلیسای دافنه یونان نخستین آثار با شکوه نقاشی در کلیسا توسط هنرمند بیزانسی به ثبت رسیده شد . 
بررسی دوره معماری بیزانس از نظر بعد زمان 
دوارن معماری بیزانس را میتوان به سه دوره تقسیم کرد . 
1-    دوران شمایل شکنی : شمایل شکنی ، حرکتی مذهبی بود به منظور نابود ساختن شمایل و تصاویر مذهبی به دست مومنان آن مذاهب .  در این دوره برخلاف موج مخالفت با کلیسا و کاهش سلطه و نفوذ کلیسا ، همچنان مردم را ترغیب به ساخت بناهای مقدس میکردند . 
2-    دوران بیزانس میانه : یک الگوی عمومی در تمامی کلیساهای این سبک رواج داشت . و آن به این شرح است که ، این کلیساها عموما همان ترکیب ساختمان های مرکز گرا و دایره ای شکل را پیروی میکنند و گاها ترکیبی از دو نوع پلانی هستند که قبلا ذکر شد . کلیسای اصلی در صومعه ی حضرت لوقا در نزدیکی دلفی اثری بینظیر از این نوع کلیساهاست . 
3-    دوران بیزانس ثانویه : در این دوره پلان ساختمان ها کمی دچار تغییر شد . به نوعی که ساختمان های این دوره عموما به شکل مکعب های گنبد دار بودند . و فرق اساسی دیگری که در آثار این سبک مشخص است این است که کلیساها از نظر اندازه کمی کم حجم تر شده اند . سومین تفاوت چشم گیر در ساختمان های این دوره ، میتوان به متریال و تزیینات سطوح بیرونی بنا اشاره کرد . 

اخبار مرتبط
نظرات
 
   
 

قوانین ارسال نظر

  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند بنابراین توصيه مي‌شود از مثبت و منفی استفاده کنید.

دی ان ان